They/Them Cinsiyet Ne Demek? Bir Genç Yetişkinin Mizahi Bakışı
Hadi gelin, biraz ciddiyetimizi kenara bırakıp bu konuya biraz eğlenceli bakalım. İzmir’de yaşıyorum, 25 yaşımdayım ve arkadaşlarımın en sevdiği şey – tamam belki de sadece ilk üç – “espri yapmak” ve “fazla düşünmek.” Hani o, insanın içinde bir şeylerin patlak vermesine neden olan, ama dışarıya yansıtmadığı o içsel fırtına var ya, işte ben tam o insanım. Yani bir yanda sürekli esprili, neşeli, rahat tavırlar ama diğer yanda beynimde dönüp duran bir düşünce çarkı…
Hadi başlayalım! “They/Them cinsiyet ne demek?” Hangi cinsiyet? Kim bu “they”? Hepimiz bir şekilde bu kelimeleri duyduk, ama tam olarak ne anlama geliyorlar, bu konuda çok fazla kafa karışıklığı var. Hadi bir kenara bırakıp, bunu biraz eğlenceli bir şekilde anlamaya çalışalım.
They/Them: “Bunlar Kişi Zamirleri Değil Mi?”
Günlerden bir gün, İzmir’in en kalabalık kafelerinden birinde arkadaşlarımla buluşuyordum. Kahvemizi yudumlarken, herkesin birbirine takılmalarını izliyor, bir yandan da “They/Them” hakkında bir şeyler okumaya çalışıyordum. Çünkü bu cinsiyet meselesi son zamanlarda iyice kafamı karıştırmaya başlamıştı. Herkes birbirine “Okey, they/them diyecekmişiz” diyor ama ne demek bu “they/them”?
Benim kafamda birkaç soru işareti oluşmaya başlıyor: “Yani birini ‘o’ demek yerine, ‘they/them’ demek ne anlama geliyor? Bu, çoklu kişilik değil mi?”
Arkadaşım Caner’e sordum:
Ben: “Caner, ‘They/Them’ cinsiyet ne demek?”
Caner: “Valla bilmiyorum ama çok moda. Yeni bir trend bu, birinin cinsiyetini sormak yerine bir deyim gibi kullanıyorsun.”
Ben: “Yani biz de bu kafeyle biraz daha ‘they’ olup, bağımsız bir varlık olsak?”
Caner: “Bence ‘they’ demek değil de, ‘o’ demek lazım. O zaman ne kadar ‘they’ olursak, o kadar farklı bir kişi oluruz.”
Bunu söyleyen Caner, her an komik bir şeyler üretir ama ciddiyetle de olayı kavrayamaz!
They/Them: Hangi Cinsiyet? Kimseye Sormadan Anlamaya Çalışmak
Şimdi, cinsiyetin “they/them” gibi terimlerle ifade edilmesi, aslında toplumsal cinsiyetin herkesin kendini ifade etme şekliyle ilgili önemli bir yenilik. Yani bu, kişilerin kendilerini, toplumsal normlara uymadan, kendi kimlikleriyle ifade etmeleri anlamına geliyor. Kısacası, “they/them” aslında bir kişinin cinsiyetini belirli bir kelimeyle tanımlamamanın yoludur.
Yani, düşünsenize… Bugün birisinin cinsiyetini sormadan, sadece “they” demek nasıl bir şey olurdu? Öyle ya, birini tanıyorsun, ama ona erkek ya da kadın demek yerine, “they” diyorsun. Sanki, bu kişi sence de bir tür modern zaman okyanusunun ortasında kaybolmuş bir gemi gibi değil mi? Hani o gemi, hiçbiri olmayan, her şeyden biraz alıp bir yere doğru yelken açan bir varlık… Benim için biraz karmaşık.
Benim iç sesim: “Dur bir dakika! O zaman acaba ben de bazen bir “they” miyim? Hani sürekli bir şeyleri sorgulayan, esprili ama aynı zamanda duygusal… Hımm, bu kadar fazla düşünmemem gerekiyor!”
Kimlik ve Toplumsal Cinsiyet: “They/Them” Neden Önemli?
Tam da bu yüzden, bu terimlerin toplumsal cinsiyetin karmaşık yapısını yansıttığını anlamak önemli. Cinsiyet kimliği bir yanda biyolojik faktörlere, diğer yanda toplumsal beklentilere dayanırken, “they/them” gibi zamirler kişilerin kendilerini dış dünyaya sunma biçimidir. Yani, birinin cinsiyetine dair geleneksel etiketlere uymayanlar, kendilerini “they/them” olarak tanımlayabiliyorlar. Ve bu, aslında onların kimliklerine saygı gösterilmesi için bir yol.
Bunu nasıl daha eğlenceli anlatırım, diye düşünüyorum. Düşünsene, annene birini tanıttığında:
Ben: “Anne, tanıştırayım, bu kişi ‘they’.”
Annem: “Ne demek ‘they’? Yani çift kişilikli mi?”
Ben: “Hayır anne, öyle değil, aslında ‘they’ birinin cinsiyetini anlatmıyor. Birinin kendini belirli bir şekilde ifade etme tercihi.”
Annem: “Yani senin bir şakalı halin bu, değil mi?”
Ben: “Evet, ama haklısın. Bu konuda biraz kafa karıştırıcı.”
Bazen, eski nesillerle bu tür konuları konuşmak, insanı zorlayabiliyor. Çünkü onlar için cinsiyet, genellikle ya erkek ya da kadın olmaktan ibaret. Ama zamanla değişen bir dünya var. Kimlik, insanın içsel yolculuğunun bir parçası. “They/them” demek, bir nevi insanın kendi kimliğini tanımlama özgürlüğüdür.
Cinsiyetin Sınırları ve Bireysel Kimlik
Aslında, “they/them” gibi zamirler, kişilerin bireysel kimliklerini oluşturma yolculuğunun sadece küçük bir parçası. Günümüzde, insanlar cinsiyet rollerini daha az ciddiye alıyorlar, ve daha çok içsel kimliklerine odaklanıyorlar. Kendi kimliklerini tanımlamak, onları dış dünyada tanımak kadar önemli bir şey.
Ve tabii ki, burada da “ben de bir they’im” diye düşünen bir insan var. Hani bazen cinsiyetler arası bu geçiş, o kadar karışıyor ki, insan sadece “Ben kimim?” sorusunun cevabını bile bulamıyor.
Sonuç: They/Them İle Tanışmak
Sonuç olarak, “They/them” cinsiyet terimi, cinsiyetin yalnızca erkek ya da kadın olmakla sınırlı olmadığını kabul eden bir adım. Kendi kimliğini tanımlamak, herkese açık bir alandır. Kimseyi küçük görmeden, insanların kendilerini ifade etmeleri konusunda daha açık fikirli olmamız gerekiyor.
Bir kahve molasında arkadaşımın söylediği gibi: “Ya, belki de biz de herkesin they/them demesi gerektiği bir dünyada yaşıyoruz. Böylece, kimseyi yanlış anlamazsın.”
Valla, o kadar da yanlış değil. Kimseyi ya da kendimizi ne kadar tanımlayabiliriz ki? Gidip hepimiz “they” olup bir çay içsek, belki de kimlikler, etiketler gerçekten çok daha az önemli olurdu.
Ama şunu söyleyebilirim: Bu yazıyı okuduktan sonra, belki de birkaç kişi gerçekten “they” demeyi düşünebilir. Sonuçta, dünyada her biri farklı birer “they” ve bizler de onlarla birlikte daha renkli ve çeşitli bir hayat kuruyoruz.