Şıklık ve İlham Yazılar

Yunus Balığı Tehlikeli Midir? Bilimsel Bir Mercekten Günlük Hayata Bakış Merhaba! Ben Eskişehir’de yaşayan, 27 yaşında, üniversitede çalışan bir araştırmacıyım. Günlük işim laboratuvar notları, makale okumak ve öğrencilerle tartışmak; ama hayatıma biraz mizah katmadan yaşayamam. Şimdi gel, birlikte “Yunus balığı tehlikeli midir?” sorusunu bilimsel bir mercekten ama herkesin anlayacağı bir dille inceleyelim. Yunus Balıkları: Sevimli Ama Gerçekten Zararsız mı? Birçok kişinin aklında yunuslar sevimli, oyuncu ve insanlarla arkadaş olabilecek deniz memelileri olarak yer alır. Belki bir belgeselde izlediniz; yunus bir kayığı itiyor, çocuklarla oyun oynuyor, suyun üzerinde zıplıyor. Ama bilimsel açıdan bakınca sorulması gereken soru şu: bu sevimli yaratıklar tehlikeli…

Giriş: Rüzgar mı, Yel mi? Bir gün sabah yürüyüşü yaparken, dalların hışırdadığını ve yüzümde hafif bir serinlik hissettiğimi fark ettim. “Bu rüzgar mı, yoksa yel mi?” diye kendi kendime sordum. Basit gibi görünen bu soru, aslında bizi etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefi alanların temel meselelerine taşır: bir şeyin tanımı nedir, bilgiye nasıl ulaşırız ve varlık kavramını nasıl anlamalıyız? Rüzgar ve yel aynı mıdır, yoksa farklı varlık kategorilerine mi girer? Bu yazıda, bu soruyu farklı felsefi perspektiflerden ele alacağız. Ontolojik Perspektif: Varlık ve Doğa Rüzgarın ve Yelin Ontolojisi Ontoloji, varlık bilimi olarak, “bir şey nedir?” sorusunu sorar. Rüzgar ve yel,…

6. Sınıfta Rüzgar Enerjisi Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifi Rüzgar Enerjisine İlk Bakış İstanbul’un kalabalık caddelerinde yürürken sık sık aklıma gelen bir soru var: Biz, 6. sınıfta “rüzgar enerjisi nedir?” dersini işlerken neden bazı çocuklar daha fazla fırsata sahipken bazıları sınıfta geride kalıyor? Rüzgar enerjisi, doğrudan doğal kaynaklarla bağlantılı bir konu olsa da, dersin erişilebilirliği, cinsiyet rolleri, ekonomik ve sosyal durumla yakından ilişkili. Rüzgar enerjisi, havadaki rüzgarın kinetik enerjisini mekanik enerjiye, oradan da elektrik enerjisine dönüştüren bir sistemdir. Ancak bu basit tanımın ötesine bakmak gerekiyor; çünkü farklı grupların çocukları bu bilgiyi edinirken eşit fırsatlara sahip olmayabiliyor. Toplumsal…

Kendi İçinden Başlayan Soru: Kehanet Nedir Diyanet? Kehanet kavramı, insan zihninde tarih boyunca merak uyandırmış, bazen korku, bazen umutla ilişkilendirilmiş bir olgudur. “Kehanet nedir diyanet?” sorusunu sorarken ilk aklıma gelen, bu kelimelerin duygularımız ve bilişsel süreçlerimiz üzerindeki etkisidir. Bir insan olarak, bilinmeyeni bilme arzusu içinde olarak pek çok kez “neden?” diye sormuşuzdur. Bu yazı, kehanetin ne olduğunu psikolojik mercekten inceleyecek; bilişsel, duygusal ve sosyal etkileşim boyutlarıyla ele alacaktır. Kehanet ile ilgili tartışmalar hem dinsel hem de bilimsel çerçevede ortaya çıkar. Diyanet gibi kurumlar, kehaneti belirli tanımlar içinde ele alırken, psikoloji bu olguyu insan zihninin bir ürünü olarak görür. Aşağıda bu…

Şikayet Dilekçeleri Nereye Yazılır? Hepimizin zaman zaman bir şeylerden memnun kalmadığı ya da bir sorunla karşılaştığı oluyor. Çalıştığınız yerden, satın aldığınız ürünlere kadar her alanda çeşitli olumsuz durumlar yaşanabilir. Bu durumda ise şikayet dilekçesi yazmak, bir nevi hak arama yolunda atılacak önemli bir adımdır. Peki, şikayet dilekçeleri nereye yazılır? Bu yazımda, şikayet dilekçelerinin nereye yazılacağı sorusuna küresel ve yerel açıdan bakacağız. Türkiye’den örneklerle de sorunun nasıl ele alındığını ve şikayet dilekçesi yazma sürecinin farklı kültürlerdeki yansımalarını kıyaslayacağız. Şikayet Dilekçesi Nedir? Öncelikle şikayet dilekçesinin ne olduğunu kısaca hatırlayalım. Şikayet dilekçesi, bir kişinin yaşadığı olumsuzlukları ilgili merciye bildirmek amacıyla yazdığı resmi yazıdır.…

Tüy Döken Kıyafetler ve Kırılan Umutlar: Kayseri’de Bir Günün Hikâyesi Kayseri’nin soğuk rüzgarları, sabahları penceremden içeriye ince ince süzüldüğünde, duvarda asılı olan gri kabanımı gözümün önüne getiririm. O kabanın tüyleri dökülür, her yıkamadan sonra biraz daha kaybolur. Bir zamanlar pırıl pırıl olan o tüyler, şimdi hüzünle kararmış gibi, bana eskiden sahip olduğum o taptaze duyguları hatırlatır. Tüy döken kıyafetler… Hem zor, hem anlamlı bir mesele. Ama bir de bu meseleyle boğuştuğumda hissettiklerimi anlatmalıyım. Çünkü bu bir kıyafetin yıkanmasından çok daha fazlasıydı. Sabaha Karşı Kapanan Kapı Bir gün, o eski kabanı tekrar giydim. Kayseri’nin sabahını karşılamak üzere sokakta yürürken, o giydiğim…

Tampon Kanamayı Keser Mi? Küresel ve Yerel Açıdan Bakış Herkesin zaman zaman merak ettiği, kadın sağlığıyla ilgili en çok sorulan sorulardan biri: Tampon kanamayı keser mi? Bu basit gibi görünen soru aslında, kültürler arası farklar, halk arasında yayılan yanlış bilgiler ve tıbbi açıdan çeşitli değerlendirmelerle daha derin bir anlam taşıyor. Ben de Bursa’da yaşayan, dünyayı takip etmeye çalışan bir beyaz yaka olarak, konuyu farklı açılardan ele alıp, hem Türkiye’deki hem de dünya genelindeki durumu size aktaracağım. Bunu yaparken, tamponun nasıl bir rol oynadığını, kanamayı kesip kesmediğini anlamaya çalışırken hem yerel hem küresel bakış açılarını göz önünde bulunduracağım. Hazırsanız başlayalım! Tamponun…

Kaynakların Kıtlığı ve Seçimlerin Sonuçları Üzerine Düşünmek Her gün karşılaştığımız binlerce karar, sınırlı kaynaklarla yaptığımız seçimlerin sonuçlarıyla şekilleniyor. Bir insanın ekonomik bakışla düşünmesi, sadece rakamları görmek değil, her yatırımın ardında yatan fırsat maliyetini, alternatiflerin dengesizlikler yarattığı gerçek dünyayı ve bu seçimlerin toplum üzerindeki etkilerini kavramayı gerektirir. “İnşaat mühendisi yol yapar mı?” sorusu da bu çerçevede yalnız teknik bir mesleki rol tartışması değil, mikroekonomik, makroekonomik ve davranışsal ekonomi perspektiflerinden bakılması gereken bir olgudur. — İnşaat Mühendisliği ve Yol İnşaatının Ekonomiyle İlişkisi İnşaat mühendisinin görev tanımı teknik projelerden ibaret görünse de, yol yapımı süreci ekonomik bir süreçtir. Kaynak tahsisi, maliyet optimizasyonu, risk…

Asıl Kahraman Kimdir? Siyaset Bilimi Perspektifi Güç ilişkilerini, toplumsal düzeni ve bireylerin bu düzen içindeki rolünü düşündüğümüzde, “asıl kahraman” sorusu salt edebiyat veya popüler kültürle sınırlı bir kavram gibi görünse de, siyaset bilimi açısından son derece anlamlıdır. İktidarın dağılımı, kurumların işleyişi, ideolojilerin yönlendirdiği davranışlar ve yurttaşların aktif ya da pasif katılımı, toplumun hangi aktörler tarafından şekillendirildiğini ortaya koyar. Peki, gerçek anlamda siyasette kahraman kimdir: liderler mi, kitleler mi, yoksa kurumsal yapılar mı? Güç, İktidar ve Meşruiyet Güç, siyaset biliminin temel kavramlarından biridir. Max Weber’in klasik tanımıyla, güç, bir bireyin veya grubun kendi iradesini diğerlerine kabul ettirme kapasitesidir. Ancak güç yalnızca…

Hayvan Figürlü Tablo Günah Mı? Bu Tartışmaya Girelim Bir tabloyu duvara asarken “Acaba günah mı?” diye düşündünüz mü? Yoksa bunun üzerine tartışmayı mı bırakıp, sadece estetiğe odaklanıp duvarda yer açtınız? İzmir’de, sosyal medyada ve günlük hayatımda bu konuya dair çok sayıda tartışmaya denk geldim. Kimisi “Hayvan figürleri sanat eserlerinde yer alabilir, ne var bunda?” derken, kimisi “İslam inancına göre bu tür resimler, özellikle de hayvanlar, tasvir edilmemeli” diye savunuyor. Ben de tam bu noktada durup düşündüm: Bu kadar tartışmalı bir konu, neden bir tablo üzerinden yaşamayı, estetiği ve inancı birbirine karıştırıyor? Hayvan figürlü tabloların günah olup olmadığını anlamadan önce, biraz…